سنسور دما چیست و چطور انتخاب شود؟

وقتی دمای خط بالا می‌رود، سؤال اصلی نام روی جعبه نیست؛ سؤال این است که چه چیزی دما را حس کند و عدد به کجا برود. در فارس کنترل، فروشگاه ابزار دقیق شیراز، این سه خواسته اغلب با هم قاطی می‌شوند: روی نقشه «سنسور دما» آمده، در انبار ترموکوپل دیده می‌شود، تابلو جای ۴ تا ۲۰ میلی‌آمپر دارد و کنار مخزن هم خواندن محلی لازم است. این‌ها یک قطعه نیستند. سنسور فقط حس می‌کند. شکل خروجی و مقصد عدد، خرید را عوض می‌کند. اگر این فرق گم شود، یا عددی دارید که به کنترلر نمی‌رسد، یا سیگنالی می‌فرستید که تابلو نمی‌فهمد.

دیدن گیج‌ها و ترمومترهای دما

سنسور دما چیست و چه چیزی را اندازه می‌گیرد؟

سنسور دما گرما را به اثری قابل اندازه‌گیری تبدیل می‌کند، ولی آن اثر همیشه عدد آماده روی صفحه نیست. ترموکوپل ولتاژ بسیار کوچکی می‌سازد و RTD مقاومت را عوض می‌کند. پس این واژه نام یک خانواده است، نه یک فیش ثابت. تا نوع اثر معلوم نباشد، نمی‌توان گفت سیم بعدی به کجا برسد.

محل سنجش هم معنی عدد را عوض می‌کند. غلاف داخل سیال، دمای همان سیال را دنبال می‌کند، به شرطی که نوک حسگر در جریان باشد و فقط دیواره لوله را نبیند. حسگر سطحی دمای پوسته را می‌گوید. ترمومتر لیزری تابش سطح را می‌خواند و به براقی و جنس سطح حساس است. مقایسه این سه، بدون گفتن محل اندازه‌گیری، مقایسه سه دمای متفاوت است.

مقصد عدد، قطعه همراه را تعیین می‌کند. نمایش محلی با گیج است و معمولاً به PLC نمی‌رسد. کنترل شیر یا هیتر سیگنال پیوسته می‌خواهد. خود میلی‌ولت قطع و وصل نمی‌کند، مگر کنترلر آن را با یک حد مقایسه کند.

ترموکوپل چیست و با RTD چه فرقی دارد؟

ترموکوپل دو فلز ناهم‌جنس است که در نقطه سنجش به هم می‌رسند. اختلاف دمای این اتصال با انتهای سرد، ولتاژ کوچکی می‌سازد که با جدول همان نوع فلز به درجه برمی‌گردد. نوع K را با سیم جبران نوع J ادامه ندهید. خیلی از گیج‌های عقربه‌ای با انبساط سیال کار می‌کنند و میلی‌ولت نمی‌سازند.

RTD مسیر جدا دارد. دما مقاومت یک عنصر فلزی را تغییر می‌دهد. PT100 در صفر درجه سانتی‌گراد مقاومت نامی ۱۰۰ اهم دارد و خروجی‌اش اهم است، نه میلی‌ولت ترموکوپل. اتصال دو، سه یا چهار سیمه برای کم کردن اثر کابل است. اگر سیم RTD به ورودی ترموکوپل برسد، دستگاه خطا می‌دهد یا عدد بی‌ربط نشان می‌دهد. این دو را بدون تطبیق مدار به‌جای هم نبندید. بازه گسترده و نقطه کوچک معمولاً بحث ترموکوپل است و پایداری در بازه متوسط معمولاً بحث RTD. کلاس ساخت و نصب، نتیجه را تعیین می‌کند نه یک برچسب کلی.

ترمومتر غیرتماسی هم ترموکوپل نیست، مگر در حالت تماسی و با پروب. در توضیح یونیتی UT305C فارس کنترل آمده که اندازه‌گیری هم لیزری است و هم تماسی، و بازه همان کالا از ۵۰ درجه زیر صفر تا ۱۵۵۰ درجه سلسیوس درج شده است. این عدد متعلق به همان دستگاه است و نباید به هر پروب تعمیم داده شود.

خروجی میلی‌ولت سنسور به تنهایی به کار تابلو می‌آید؟

ترموکوپلِ تنها، ته سیم اغلب چند میلی‌ولت یا چند ده میلی‌ولت دارد. نویز موتور، اینورتر و کابل قدرت این ولتاژ را جابه‌جا می‌کند. ورودی ساخته‌شده برای ۴ تا ۲۰ میلی‌آمپر یا ولتاژ صنعتی، میلی‌ولت را دما حساب نمی‌کند مگر کارت یا ترانسمیتر مخصوص همان نوع در مسیر باشد. جبران اتصال سرد هم باید همان‌جا انجام شود. اگر ترمینال گرم باشد و جبران، هوا را خنک فرض کند، همه خوانش‌ها به یک اندازه می‌لغزند.

RTD به‌جای میلی‌ولت، مقاومت را عوض می‌کند و تا مدار سنجش اهم درست نباشد به زبان تابلو درنمی‌آید. بعضی کنترلرها ورودی مستقیم ترموکوپل یا RTD دارند و خود کارت خطی‌سازی می‌کند. آنجا ترانسمیتر جدا الزامی نیست؛ این را از دفترچه کارت بفهمید نه از عادت. خلاصه: سنسور به‌تنهایی ممکن است فقط میلی‌ولت بدهد یا فقط مقاومت را عوض کند. تا ترجمه نشود، وجود سنسور به معنی کنترل دما نیست.

بررسی ترمومترهای موجود فروشگاه

ترانسمیتر دما چه وقت لازم است و چه سیگنالی می‌سازد؟

ترانسمیتر بین حسگر و کنترل می‌نشیند، خروجی ضعیف را تقویت و خطی می‌کند و به سیگنال استاندارد می‌رساند. شکل رایج صنعتی آن حلقه ۴ تا ۲۰ میلی‌آمپر است. ابتدای بازه روی ۴ می‌نشیند و پایان بازه روی ۲۰. قطع سیم اغلب جریان را از ۴ پایین‌تر می‌برد و بسیاری از کارت‌ها همین را عیب سیم می‌بینند. این رفتار مهندسی حلقه است، نه امتیاز یک مارک.

وقتی فاصله تا تابلو زیاد است، نویز کارگاه بالاست یا کنترلر ورودی سنسور ندارد، ترانسمیتر را نزدیک نقطه اندازه‌گیری بگذارید تا میلی‌ولت سفر نکند و جریان در کابل برود. اگر کارت کنار حسگر ورودی همان نوع را دارد، ترانسمیتر جدا ممکن است اضافی باشد. تنظیم RTD روی ترانسمیتر، جدول ترموکوپل را اجرا نمی‌کند. ترتیب انتخاب مثل فشار است: اول حسگر با فرآیند، بعد بازه، بعد زبان تابلو. همان منطق برای فشار در ترانسمیتر فشار چیست و چگونه انتخاب شود؟ باز شده است. آن متن جای داده دمای شما را نمی‌گیرد، فقط کمک می‌کند ۴ تا ۲۰ را با خود سنسور یکی نگیرید.

گیج دما، سنسور و اندازه‌گیری سطحی را چطور جدا کنیم؟

سه لایه را جدا نگه دارید. گیج دما عدد را محلی نشان می‌دهد و معمولاً به PLC جریانی نمی‌دهد. ترموکوپل یا RTD اثر فیزیکی می‌سازد. ترانسمیتر یا کارت، آن اثر را ترجمه می‌کند. همین لایه‌ها برای فشار در فرق گیج فشار، سنسور و ترانسمیتر چیست؟ آمده است. اگر فقط هشدار می‌خواهید، منحنی پیوسته همیشه لازم نیست. نقش کلید فشار در پرشر سوئیچ چیست و چه کاربردی دارد؟ جدا شده است. برای دما هم اول بگویید آلارم می‌خواهید یا روند.

مشاهده ترمومتر لیزری و تماسی UT305C

برای انتخاب سنسور دما اول کدام سؤال را بپرسیم؟

اول بازه واقعی را بنویسید، شامل راه‌اندازی و توقف، نه فقط دمای ساعت عادی. صفحه ۰ تا ۱۰۰ برای خطی که از این سقف می‌گذرد فقط عقربه را به انتها می‌چسباند و اوج را نشان نمی‌دهد. اگر بازه معلوم نیست، خرید را عقب بیندازید. سؤال دوم جنس تماس و طول غوطه‌وری است. نوک حسگر باید به سیال برسد. روغن داغ، آب و سیال خورنده غلاف یکسان نمی‌خواهند. اگر لوله را نمی‌توان سوراخ کرد، ابزار سطحی جایگزین کنترل پیوسته نیست.

سؤال سوم مقصد است: عقربه، ورودی ترموکوپل، ورودی RTD یا حلقه ۴ تا ۲۰. سؤال چهارم محیط است؛ لرزش، شست‌وشو، آفتاب روی شیشه و طول کابل. کارگاه شیراز گرم است و صفحه رو به آفتاب هم بد خوانده می‌شود. با همین سؤال‌ها موجودی را غربال کنید. نووا فیما TB8 با صفحه ۱۰ سانتی‌متر و بازه ۰ تا ۱۰۰ گیج محلی است و بازه بالاتر همین خانواده هم در دسته دما هست. ویکا F73.100 هم با بازه ۰ تا ۱۰۰ فهرست شده. این‌ها نمونه کالا هستند نه رده‌بندی. وضعیت روز را در دسته گیج دما با فرآیند خودتان بسنجید.

کابل، قطبیت و اتصال سرد چه اثری روی خوانش دارند؟

فلز سیم ترموکوپل بخشی از سنسور است و ادامه مسیر باید سیم جبران همان نوع باشد. سیم مسی اتصال ناخواسته می‌سازد و عوض شدن قطب، خوانش را پرت می‌کند. رشته‌ها را کنار کابل قدرت نبرید. مسیر بلند را با ترانسمیتر کوتاه کنید. اتصال سرد محل رسیدن ترموکوپل به مدار مسی است و دستگاه باید دمای همان نقطه را بداند.

در RTD تعداد سیم تعیین می‌کند مقاومت کابل داخل دما بیاید یا نه. دو سیمه کابل را هم می‌خواند و سه یا چهار سیمه این اثر را کم می‌کند، اگر کارت همان حالت را بشناسد. بعد از بستن، حسگر را در دمای پایدار و شناخته‌شده بگذارید. این آزمون گواهی آزمایشگاه نیست، ولی نوع اشتباه و بازه غلط ترانسمیتر را نشان می‌دهد.

در موتورخانه و خط فرآیندی از کدام نمایش شروع کنیم؟

کنار دیگ، مبدل یا کلکتور معمولاً اول باید دما دیده شود. گیج عقربه‌ای این کار را بدون باز کردن تابلو می‌کند، به شرطی که دو طرف دمای کار روی صفحه جا باشد و دنباله با لوله بخواند. صفحه حدود ۱۰ سانتی‌متر از راهرو خواناتر است. اگر همان نقطه باید مشعل یا شیر را خبر کند، گیج کافی نیست و کارت سنسور یا ترانسمیتر ۴ تا ۲۰ لازم است. جای دید اپراتور و جای حسگر کنترل را یکی نگیرید. اختلاف بزرگ یعنی یکی سیال را درست نمی‌بیند.

پوسته لوله را با ترمومتر غیرتماسی بازدید می‌کنند، نه اینکه با آن حلقه کنترل ببندند. سطح براق و بخار تابش را منحرف می‌کند و حالت تماسی همان دمای لیزری نیست. بازه فشار را هم با نوع ترموکوپل مخلوط نکنید. ترتیب تصمیم یکی است: نمایش، حسگر، و در صورت نیاز ترجمه به ۴ تا ۲۰.

سنسور دما را برای خط خود از کجا شروع کنیم؟

یک برگه از عکس کالا مفیدتر است. بنویسید دما مال سیال است یا سطح، بازه عادی و اوج چیست، دیدن محلی لازم است یا فرستادن به تابلو، و تابلو ترموکوپل می‌پذیرد یا RTD یا فقط ۴ تا ۲۰ میلی‌آمپر. اگر خانه آخر خالی است، اول نقشه تابلو را دربیاورید. خریدن حسگر قبل از این جواب، اغلب به تعویض سیم یا خود قطعه می‌رسد.

بعد خانواده را جدا کنید. گیج کنار دستگاه را نشان می‌دهد و میلی‌ولت ندارد. ترموکوپل برای نقطه کوچک و بازه گسترده است و خروجی‌اش میلی‌ولت است. RTD بحث پایداری در بازه متوسط است و اسم دیگری دارد. ترانسمیتر وقتی لازم می‌شود که مسیر بلند است یا کارت ورودی مستقیم ندارد و باید ۴ تا ۲۰ ساخته شود. هیچ خانواده برتری همیشگی ندارد. فارس کنترل در شیراز، بلوار امیرکبیر، خیابان صفایی شمالی این کالاها را در ابزار دقیق گذاشته است. موجودی را با بازه مقایسه کنید و اگر نوع سنسور مبهم است قبل از بستن بپرسید. تلفن ۰۷۱۳۸۲۰۸۱۷۶ است.

رفتن به دسته گیج دما
 
تماس با فارس کنترل شیراز

پرسش‌های کوتاه

ترموکوپل همان RTD است؟

نه. ترموکوپل از اختلاف ولتاژ دو فلز ناهم‌جنس دما را نشان می‌دهد، ولی RTD دما را از روی تغییر مقاومت الکتریکی می‌خواند. این دو را نمی‌توان بدون بررسی مدار، به‌جای هم بست.

سنسور دما به تنهایی چه خروجی‌ای دارد؟

ترموکوپل معمولاً فقط چند میلی‌ولت می‌سازد و RTD هم مقاومت را عوض می‌کند. هیچ‌کدام به‌خودی‌خود سیگنال آماده تابلو نیستند.

ترانسمیتر دما چه می‌کند؟

ترانسمیتر خروجی ضعیف سنسور را به سیگنال استاندارد صنعتی، معمولاً ۴ تا ۲۰ میلی‌آمپر، تبدیل می‌کند تا کنترلر یا PLC بتواند آن را بخواند.

گیج دما به‌جای سنسور و ترانسمیتر کافی است؟

اگر فقط خواندن محلی روی دستگاه لازم باشد، گیج دما کار نمایش را انجام می‌دهد. برای ارسال دما به سیستم کنترل، به سنسور و اغلب ترانسمیتر جدا نیاز است.