اتصالات پنوماتیک چیست و چطور انتخاب شود؟

اتصال پنوماتیک قطعه‌ای است که شیلنگ باد را به شیر، جک یا واحد مراقبت می‌بندد؛ خودش شیلنگ نیست، اتصال فولادی لوله نیست و سایلنسر هم نیست. هوا از کمپرسور به واحد مراقبت می‌رسد، شیر مسیر را عوض می‌کند و جک یا ابزار بادی کار را انجام می‌دهد. هرجا یکی از دو سر این مسیر شیلنگ باشد، یک فیتینگ باید آن را قفل کند.

در بازار به آن فیتینگ، رابط بادی و اتصال شیلنگ‌خور هم می‌گویند. کار همه یکی است: دو سر را طوری بگیرند که با فشار خط درنیایند و موقع سرویس بشود عوضشان کرد. دستهٔ اتصالات پنوماتیک فارس کنترل رابط بین دو شیلنگ، زانویی و اتصال مستقیم را کنار هم گذاشته است. عدد شیلنگ‌خور، و در مدل رزوه‌دار اندازهٔ دنده، داخل عنوان و توضیح کوتاه همان کارت است؛ عکس به‌تنهایی کافی نیست.

اتصال پنوماتیک در مدار باد چه کاری می‌کند و چه چیزی نیست؟

فیتینگ پل کوتاه بین پورت دستگاه و شیلنگ است. روی شیر، جک و واحد مراقبت معمولاً یک سوراخ دنده‌دار یا یک نشیمن شیلنگ هست، نه یک متر لولهٔ آماده. اتصال همان فاصلهٔ کوتاه را پر می‌کند، راه هوا را باز نگه می‌دارد، شیلنگ را می‌گیرد و نسبت به بیرون درزگیر است. اگر یکی از این سه کار بلنگد، بقیهٔ خط هم ضعیف به نظر می‌رسد.

شیلنگ را با فیتینگ عوض نکنید. شیلنگ طول مسیر است و انتخابش در مقالهٔ شیلنگ پنوماتیک چیست و چطور انتخاب شود؟ آمده است. فیتینگ فقط روی پورت جک می‌نشیند. شرح جک در جک پنوماتیک چیست و چطور انتخاب شود؟ است. واحد مراقبت فیلتر و تنظیم فشار است، نه یک زانویی. بعد از خواندن واحد مراقبت پنوماتیک چیست و چطور انتخاب شود؟ برگردید سراغ قطعه‌ای که خروجی آن را به خط وصل می‌کند.

اتصال فولادی لوله هم این پل نیست. آن قطعه‌ها برای لولهٔ فلزی و رزوه‌های لوله‌کشی‌اند و روش گرفتن شیلنگ پلی‌اورتان یا نایلونی بادی را ندارند. سایلنسر یا اگزوز هم روی دهانهٔ تخلیه می‌نشیند تا صدای هوای دورریز کم شود و مسیر مصرف نمی‌سازد. در صفحهٔ دوم همین دسته، کنار اتصال مستقیم، نام اگزوز کله‌قندی و ضربه‌گیر هیدرولیکی هم هست.

رابط فشاری بین دو شیلنگ چه شکلی است؟

ساده‌ترین عضو خانواده دو سر شیلنگ دارد و رزوه ندارد. وقتی یک تکه شیلنگ کوتاه است، یا دو شاخه باید دنبال هم بیایند، همین کافی است. اگر قطر دو سر یکی نباشد، رابط تبدیل می‌شود. فرو کردن شیلنگ نازک در دهانهٔ گشاد، یا گرم کردن شیلنگ کلفت تا داخل سوراخ تنگ برود، هم نشتی می‌سازد هم لوله را برای تعمیر بعدی خراب می‌کند.

اتصال بین شیلنگ پنوماتیک سایز ۱۰ به ۸ همین نقش را دارد. روی صفحه فقط نوشته شده شایز شیلنگ‌خور ۱۰ به ۸. فشار کاری و نام دنده آنجا نیست، چون این مدل رزوه ندارد. عکس، بدنهٔ تیره با دو طوقه است و یک سر از سر دیگر باریک‌تر دیده می‌شود.

سر شیلنگ را عمود ببرید و تا انتها داخل طوقه فشار دهید. برای باز کردن، طوقه را به سمت بدنه برانید و شیلنگ را بیرون بکشید. یک دهانه برای ۱۰ است و دهانهٔ دیگر برای ۸. این رابط برای ماندن در خط است، نه برای جدا کردن دم‌به‌دقیقهٔ ابزار.

اتصال فشاری، اتصال رزوه‌ای و خود شیلنگ چه فرقی دارند؟

بسیاری از فیتینگ‌ها یک سر فشاری برای شیلنگ دارند و یک سر دنده برای پورت. بعضی هر دو سر را شیلنگ‌خور می‌گذارند. خود شیلنگ هیچ سر ماشین‌کاری‌شده‌ای ندارد. جدول زیر عدد فشار یا نام استاندارد دنده ندارد، چون روی صفحه‌هایی که باز شد چاپ نشده بود.

عکس بعدی از اتصال بین شیلنگ پنوماتیک سایز ۱۲ است. توضیح صفحه فقط این است: شایز شیلنگ‌خور ۱۲. در عکس دو قطعه کنار هم‌اند؛ یک رابط مستقیم دو سر شیلنگ و یک سه‌راهی فشاری با سه طوقه. عنوان، اتصال بین شیلنگ است نه برگهٔ مشخصات سه‌راهی. پس سه‌راهی داخل عکس را سفارش جدا با اندازهٔ نانوشته حساب نکنید. اگر انشعاب می‌خواهید، شکل سه دهانه و اندازهٔ هر دهانه را از فروشنده بپرسید.

زانویی و اتصال مستقیم رزوه‌دار کجا لازم می‌شوند؟

اگر یک سر مفصل پورت دستگاه است، فیتینگ باید دنده داشته باشد. زانویی خم نود درجه را از شیلنگ می‌گیرد تا لوله روی لب پورت تا نخورد.

اتصال زانویی پنوماتیک سایز ۱/۲ به ۱۰ این دو عدد را روی صفحه دارد: شایز شیلنگ‌خور ۱۰ و سایز رزوه ۱/۲ اینچ. نام استاندارد دنده و حداکثر فشار روی همین صفحه نیست. عکس یک زانویی را نشان می‌دهد؛ سر دنده با نوار آب‌بندی و سر دیگر طوقهٔ شیلنگ‌خور. یعنی یک سر به پورت می‌پیچد و سر دیگر شیلنگ ۱۰ را می‌گیرد.

همین فایل عکس روی چند کارت زانویی با اندازه‌های مختلف تکرار شده است. تفاوت را از تصویر نخوانید. ملاک، عنوان همان محصول است. اگر نوشته ۱/۲ به ۱۰، هم پورت باید با رزوهٔ ۱/۲ اینچ جور باشد هم شیلنگ با عدد ۱۰. کارت کناری با عکس یکسان می‌تواند شیلنگ‌خور دیگری داشته باشد.

اگر خروج پورت هم‌جهت شیلنگ است، زانویی اضافه است. اتصال مستقیم پنوماتیک سایز ۱/۲ به ۶ را جدا باز کردیم. صفحه‌اش می‌گوید شایز شیلنگ‌خور ۶ و سایز رزوه ۱/۲ اینچ. عدد دنده با زانویی بالا از نظر نوشتهٔ ۱/۲ اینچ هم‌شکل است، ولی شیلنگ‌خور ۶ است نه ۱۰. شکل هر دو «یک سر دنده، یک سر شیلنگ» است و عدد شیلنگ را عنوان تعیین می‌کند.

سر شیلنگ با نشستن کامل داخل طوقه آب‌بند می‌شود و سر دنده با بستن روی پورت. چون صفحه نوع دنده را نام نبرده، از روی عکس اسم استاندارد نگذارید. فیتینگ سالم قبلی را کنار مدل نو بگذارید یا نوع دنده را از فروشنده بپرسید. سفت کردن زیاد، دندهٔ اشتباه را درست نمی‌کند.

اتصال را چطور با شیلنگ، جک و واحد مراقبت جور کنیم؟

انتخاب از دو سر همان مفصل شروع می‌شود، نه از وسط کاتالوگ. یک سر تقریباً همیشه شیلنگ است. سر دیگر یا شیلنگ دوم است یا پورت دستگاه. اگر هر دو سر شیلنگ‌اند، دنبال رزوه نگردید. اگر یک سر پورت جک است، رابط دو سر شیلنگ به آن مفصل نمی‌خورد، حتی اگر عدد شیلنگ درست باشد.

عدد شیلنگ‌خور فیتینگ باید همان عدد شیلنگ باشد. شیلنگ‌خور ۱۰ را به شیلنگ ۸ نسپارید، حتی اگر با فشار دست کمی داخل برود. تبدیل ۱۰ به ۸ فقط وقتی درست است که واقعاً همین دو عدد به هم می‌رسند. سمت واحد مراقبت، فیتینگ مصرف روی دهانهٔ خروج می‌نشیند نه روی تخلیه و نه به‌جای سایلنسر.

جک معمولاً دو پورت دارد و هر کدام فیتینگ خودش را می‌خواهد. زانویی ۱/۲ به ۱۰ را به‌صرف هم‌دسته بودن با مستقیم ۱/۲ به ۶ روی شیلنگ ۶ نبندید. سمت شیر، تغذیه از واحد می‌آید، دهانهٔ کار به جک می‌رود و تخلیه جای شیلنگ مصرف نیست.

موقع خرید کدام عدد را از روی صفحه بخوانیم؟

شکل را اول انتخاب کنید: رابط دو سر شیلنگ، زانویی، یا مستقیم رزوه‌دار. بعد فقط عددی را بنویسید که فروشنده چاپ کرده است. رابط ۱۰ به ۸ دو شیلنگ‌خور دارد و رزوه ندارد. رابط سایز ۱۲ فقط شیلنگ‌خور ۱۲ را نوشته است. زانویی ۱/۲ به ۱۰ شیلنگ ۱۰ و رزوهٔ ۱/۲ اینچ دارد. مستقیم ۱/۲ به ۶ شیلنگ ۶ و همان نوشتهٔ ۱/۲ اینچ را دارد. آنچه در این چهار صفحه نیست نام استاندارد دنده و فشار کاری است. جای خالی را با عدد رایج بازار پر نکنید.

قطعهٔ مقابل را ببینید. پورت یا عدد حک‌شده دارد یا یک فیتینگ قدیمی سالم. نوشتهٔ ۱/۲ اینچ یعنی فروشنده رزوه را با این اندازه معرفی کرده، نه اینکه هر پورتی که در کارگاه «نصف» صدا می‌شود با آن یکی باشد. اگر شک دارید، عکس پورت و عنوان محصول را برای فروشنده بفرستید. فشار کاری روی این صفحات چاپ نشده و فقط تأیید فروشنده قابل اتکاست.

چه اشتباه‌هایی این قطعه را دردسر می‌کند؟

اول، گذاشتن اتصال فولادی به‌جای فیتینگ بادی چون هر دو «اتصال» نام دارند. دوم، خریدن خود شیلنگ به‌جای سر شیلنگ. سوم، گذاشتن سایلنسر به‌جای رابط؛ اگزوز صدا را کم می‌کند و فاصلهٔ بین واحد مراقبت و شیر را پر نمی‌کند. چهارم، اعتماد به عکس مشترک بین چند زانویی. پنجم، خواندن سه‌راهی داخل عکس سایز ۱۲ به‌عنوان کالای کامل، در حالی که عنوان فقط اتصال بین شیلنگ با شیلنگ‌خور ۱۲ است.

ششم، اختراع استاندارد دنده یا فشار وقتی صفحه خالی است. هفتم، جبران دندهٔ ناسازگار با سفت کردن بی‌انتها. هشتم، بی‌توجهی به راستای خروج. قبل از سفت کردن، مسیر را با دست تا مصرف دنبال کنید.

جمع‌بندی انتخاب اتصال پنوماتیک چیست؟

اتصال پنوماتیک پل بین شیلنگ باد و شیر، جک یا واحد مراقبت است. رابط ۱۰ به ۸ دو شیلنگ با دو عدد متفاوت را به هم تبدیل می‌کند. صفحهٔ شیلنگ‌خور ۱۲ یک رابط بین شیلنگ می‌فروشد و عکسش یک سه‌راهی را هم نشان می‌دهد که بدون تطبیق عنوان سفارش نیست. زانویی ۱/۲ به ۱۰ جهت را روی پورت عوض می‌کند و مستقیم ۱/۲ به ۶ همان خانوادهٔ نوشتهٔ دنده را با شیلنگ‌خور دیگر ادامه می‌دهد. هیچ‌کدام از این صفحه‌ها استاندارد دنده یا فشار کاری را چاپ نکرده‌اند. اتصال فولادی، خود شیلنگ و سایلنسر را در این سفارش قاطی نکنید.

ورود به دستهٔ اتصالات پنوماتیک دیدن رابط، زانویی و مستقیم

پرسش‌های کوتاه

اتصال پنوماتیک با خود شیلنگ چه فرقی دارد؟

اتصال پنوماتیک قطعهٔ واسط است و شیلنگ مسیر عبور هواست. شیلنگ به پورت شیر، جک یا واحد مراقبت پیچ نمی‌شود و فیتینگ هم جای طول شیلنگ را نمی‌گیرد.

اگر فشار کاری یا استاندارد رزوه روی صفحه نباشد چه باید کرد؟

عددی را که روی همان صفحه چاپ نشده حدس نزنید. در نمونه‌های بازشده از فارس کنترل، شیلنگ‌خور و گاهی اندازهٔ رزوه به اینچ آمده، ولی نام استاندارد دنده و فشار کاری نیامده است. هر دو را از فروشنده بپرسید و با پورت قطعهٔ مقابل بسنجید.

آیا اتصال فولادی لوله همان اتصال پنوماتیک است؟

نه. اتصال فولادی برای لوله و اتصالات لوله‌کشی است. اتصال پنوماتیک شیلنگ باد را به شیر، سیلندر و واحد مراقبت می‌بندد و این دو به‌جای هم به کار نمی‌روند.

سایلنسر یا اگزوز پنوماتیک اتصال حساب می‌شود؟

نه. سایلنسر صدای تخلیه را کم می‌کند و شیلنگ را به شیر یا جک وصل نمی‌کند. در همین فهرست فروشگاه اگزوز کله‌قندی و ضربه‌گیر هم دیده می‌شود؛ آن‌ها فیتینگ شیلنگ نیستند.