شیلنگ پنوماتیک چیست و چطور انتخاب شود؟

شیلنگ پنوماتیک لوله انعطاف‌پذیری است که هوای فشرده را از مسیر شیر و واحد مراقبت به جک و سایر عملگرها می‌رساند. خودش هوا تولید نمی‌کند و جای کمپرسور، شیر یا جک را نمی‌گیرد. اگر همین مسیر نشتی داشته باشد جک دیر راه می‌افتد و کمپرسور بی‌دلیل بیشتر کار می‌کند. برای همین انتخاب شیلنگ بخشی از مدار است، نه خرید حاشیه‌ای بعد از بستن بقیه قطعات.

شیلنگ پنوماتیک دقیقاً چه کاری در مدار انجام می‌دهد؟

هوای فشرده تا داخل مخزن مانده به حرکت تبدیل نمی‌شود. باید به شیر برسد، از آنجا به دهانه جک برود و برای برگشت راه تخلیه داشته باشد. شیلنگ بخش انعطاف‌پذیر همین مسیر است. جایی که سیلندر با بازو تکان می‌خورد، شیلنگ خم هر سیکل را تحمل می‌کند، به شرط طول و قطر درست.

در کارگاه به آن شیلنگ باد هم می‌گویند و معمولاً با فیتینگ فشاری بسته می‌شود. عددی که باید با فیتینگ یکی باشد قطر بیرونی است؛ قطر داخلی فقط بر حجم داخل لوله اثر دارد. بدون خواندن عدد روی فیتینگ، لوله یا نشت می‌کند یا بیرون می‌زند.

اگر شیر فرمان نگیرد، عوض کردن کلاف به‌تنهایی سرعت جک را برنمی‌گرداند.

شیلنگ پنوماتیک با شیلنگ هیدرولیک و لوله فولادی چه فرقی دارد؟

شیلنگ هیدرولیک برای روغن است. سرشیلنگی و روش بستن آن با مدار باد یکی نیست و کلفت بودنش دلیل نمی‌شود روی جک بادی بسته شود. اتصال هیدرولیک معمولاً مهره و دنباله دارد، نه فیتینگ فشاری لوله باد. اگر هر دو در انبار باشند برچسب مسیرها باید جدا بماند.

لوله فولادی مسیر صلب و ثابت است و برای خط کنار دیوار یا شاسی بی‌حرکت به‌درد می‌خورد. خودش شیلنگ نیست و زانویی دنده‌ای آن هم شیلنگ حساب نمی‌شود. شاخه آخر و بخش متحرک را با شیلنگ می‌برند و مسیر طولانی ثابت را، اگر نقشه کارگاه این‌طور باشد، با لوله مناسب همان کار. بدون نگاه به حرکت، این جابه‌جایی یا نشتی می‌دهد یا شیلنگ را می‌ساید.

سایلنسر هم شیلنگ نیست. روی دهانه تخلیه می‌نشیند تا صدا کمتر شود و گرد کمتری برگردد و هوا را به جک نمی‌رساند. گذاشتن آن روی تغذیه جک را بی‌باد می‌کند و کور کردن تخلیه برگشت را می‌گیرد.

شیلنگ، لوله فولادی یا رها کردن پورت؛ کدام درست است؟

شیلنگ درست هوا را از شیر به جک می‌رساند، طولش با کورس جور است و تا ته فیتینگ نشسته. لوله فولادی محکم است ولی انعطاف سیکل را ندارد. پورت تغذیه اگر باز بماند باد هدر می‌رود و فشار پشت پیستون ساخته نمی‌شود. دهانه تخلیه برعکس باید راه خروج داشته باشد؛ حفاظت صدا و گرد با سایلنسر است، نه با شیلنگ تأمین و نه با سوراخ کاملاً رها.

پورت خالی روش لوله‌کشی نیست. تغذیه باید به مسیر بسته وصل باشد. شیلنگ را به‌جای سایلنسر تخلیه نگذارید و دهانه جک را باز رها نکنید. پورت بلااستفاده با درپوش همان رزوه بسته می‌شود.

قطر شیلنگ را چطور با اتصال جور کنیم؟

روی بسیاری از فیتینگ‌ها عددی هست که قطر بیرونی لوله را می‌گوید. فیتینگ ۴ لوله ۶ را درست آب‌بندی نمی‌کند و فیتینگ ۶ لوله ۴ را نگه نمی‌دارد. بقیه اتصالات همان خط هم باید همان قطر را بپذیرند.

در دسته فارس کنترل عنوان‌ها با کلمه سایز آمده‌اند: تی‌ای‌سی در سایز ۴ و ۶ و ۸، و فستو هم به‌صورت معمولی و هم نرم در سایز ۴، ۶، ۸، ۱۰ و ۱۲. این عنوان را برای هر مدل میلی‌متر فرض نکنید مگر صفحه محصول عدد را نوشته باشد. صفحه‌هایی که باز شد این‌طور بودند: تی‌ای‌سی سایز ۴ با مدل ۴×۲٫۵ میلی‌متر، قطر بیرونی ۴ و قطر داخلی ۲٫۵؛ فستو سایز ۴ با مدل PEN-4X2-SL، قطر بیرونی ۴ میلی‌متر، رنگ طوسی، فروش کلافی و ساخت آلمان؛ شیلنگ نرم سایز ۶ با مدل PUN-6X1-SL، قطر بیرونی ۶ میلی‌متر، ضخامت دیواره ۱ میلی‌متر و رنگ آبی؛ شیلنگ نرم سایز ۱۲ با قطر بیرونی ۱۲ میلی‌متر، ضخامت دیواره ۲ میلی‌متر، رنگ آبی و مدل‌های PUN-12×2-SI و PUN-H-12×2-BL. برای سایز بازبینی‌نشده، جدول همان کالا ملاک است.

قطر بزرگ‌تر همیشه بهتر نیست. لوله گشادتر برای جک کوچک حجم اضافه نگه می‌دارد و لوله باریک‌تر در مسیر طولانی افت می‌دهد. اگر شک دارید همان قطر پورت شیر و فیتینگ جک را ادامه دهید، نه یک سایز بالاتر برای احتیاط.

راهنمای انتخاب جک پنوماتیک واحد مراقبت پنوماتیک چیست؟ سایلنسر کجا نصب شود؟

شیلنگ نرم را کجا بگذاریم و شیلنگ معمولی را کجا؟

فرق عملی در میزان خم شدن است. جایی که شیلنگ هر سیکل با بازو تاب می‌خورد عنوان شیلنگ نرم دیرتر تا می‌شود. مسیر یک‌بار شکل‌گرفته را شیلنگ معمولی فستو یا کلاف تی‌ای‌سی هم راه می‌اندازد، به شرط قطر بیرونی درست. طول کوتاه حتی لوله نرم را در انتهای کورس از فیتینگ درمی‌آورد.

عکس شیلنگ معمولی فستو یک لوله طوسی است که روی آن نام FESTO و واژه Pneumatic دیده می‌شود. این تصویر برای چند سایز خانواده در دسته مشترک است، پس مدل را از جدول بردارید. صفحه سایز ۴ مدل PEN-4X2-SL و قطر بیرونی ۴ میلی‌متر را ثبت کرده و صفحه سایز ۱۰ مدل PEN-10X7-SL و قطر بیرونی ۱۰ میلی‌متر را. در برخی جدول‌ها ردیف ضخامت دیواره با بخش دوم مدل یکی است؛ اگر آن عدد با قطر بیرونی از نظر هندسه لوله نمی‌خواند، به مدل و قطر بیرونی تکیه کنید و ضخامت را حدس نزنید.

عکس شیلنگ نرم یک لوله آبی است. روی همین تصویر PUN-12X2 و نوشته Pneumatic 10 bar bei RT چاپ شده است. صفحه سایز ۱۲ هم مدل‌های PUN-12×2-SI و PUN-H-12×2-BL، قطر بیرونی ۱۲ میلی‌متر و ضخامت دیواره ۲ میلی‌متر را نوشته است. این فشار را برای همه سایزهای دسته تعمیم ندهید، چون جدول صفحه‌های بازبینی‌شده ردیف فشار جدا نداشت. جنس را هم حدس نزنید؛ جدول همین کالاها ردیف جنس اختصاصی نداشت. محیط روغنی، داغ یا سرد را به فروشنده بگویید و فقط به عبارت چاپ‌شده روی همان کالا تکیه کنید.

مسیر هوا قبل از شیلنگ باید چه شکلی باشد؟

شیلنگ، هوای کثیف را تمیز نمی‌کند. رطوبت داخل لوله جمع می‌شود و ذرات نشیمن فیتینگ را خط می‌اندازند. واحد مراقبت قبل از شیر قرار می‌گیرد تا هوای شاخه فشارش تنظیم و تا حدی خشک باشد. اگر فیلتر بعد از یک شیلنگ بلند باشد، همان تکه اول همچنان هوای خام می‌گیرد. بعد از شیر، شیلنگ‌ها با حرکت جک خم می‌شوند و کورس جک طول آن‌ها را تعیین می‌کند. سازگاری روغن‌زن با لوله را از نقشه همان دستگاه بپرسید.

موقع بریدن و بستن شیلنگ به چه نکاتی باید توجه کرد؟

لوله را صاف و عمود ببرید. برش کج یا له شده نشتی ریز می‌دهد و سر بیضی خوب نمی‌نشیند. لوله باید تا انتها داخل فیتینگ برود؛ بعد یک کشش آرام بزنید تا قفل را مطمئن شوید. سر کوتاه با ضربه فشار بیرون می‌زند. برای باز کردن، حلقه را به سمت بدنه فشار دهید و لوله را مستقیم بیرون بکشید، نه با خم کردن.

طول را در هر دو انتهای کورس اندازه بگیرید. شیلنگ باید آزاد بماند، به لبه تیز مالیده نشود و گره نیفتد. یک خم نرم خستگی را کم می‌کند و حلقه بلند ول گیر می‌کند. شیلنگ مسیر عبور نفر نیست. بست را آن‌قدر سفت نکنید که مقطع بیضی شود. رنگ صفحه تی‌ای‌سی سایز ۴ آبی، فستو سایز ۴ طوسی، و شیلنگ نرم سایز ۶ و ۱۲ آبی ثبت شده است. از رنگ برای جدا کردن رفت و برگشت استفاده کنید، ولی فقط بعد از تأیید همان صفحه، چون عکس کلاف تی‌ای‌سی نارنجی است و ردیف رنگ سایز ۴ آبی است.

چه نشانه‌ای می‌گوید شیلنگ باید عوض شود؟

ترک خم بیرونی، سفیدی محل تا، باد کردن موضعی، سفت شدن زیاد یا نرم شدن چسبناک یعنی پایان همان تکه. نشتی بدنه با تعویض اورینگ حل نمی‌شود. سر خراش‌دیده را اگر طول اجازه بدهد صاف ببرید وگرنه همه تکه را عوض کنید. روغن یا ذره غیرعادی داخل لوله ممکن است از واحد مراقبت یا جک آمده باشد؛ کلاف نو در مدار کثیف زود خراب می‌شود. بعد از نصب، کورس را تا انتهای بازشو نگاه کنید.

از بین مدل‌های دسته کدام را برای چه کاری ببینیم؟

سه تصویر متفاوت در دسته هست و هر سه خود شیلنگ یا کلاف شیلنگ‌اند، نه شیر و نه فیتینگ و نه سایلنسر. کلاف برای تی‌ای‌سی است، لوله طوسی برای شیلنگ فستو، و لوله آبی برای شیلنگ نرم فستو. مکانیزم هر سیکل به سمت سری نرم می‌رود و مسیر ثابت به سمت فستو معمولی یا کلاف تی‌ای‌سی، با همان قطر فیتینگ. متراژ ۲۰۰ متر را فقط روی صفحه تی‌ای‌سی سایز ۴ دیدیم و فروش فستو در همان صفحه‌ها کلافی بود.

قبل از سفارش قطر بیرونی فیتینگ، ثابت یا متحرک بودن مسیر، طول در بلندترین وضعیت جک، و عبور هوا از واحد مراقبت را بنویسید. فشار یا جنس را از عکس سایز دیگر قرض نگیرید.

خرید شیلنگ پنوماتیک مشاهده سایزهای شیلنگ باد

پرسش‌های کوتاه

شیلنگ پنوماتیک چیست؟

شیلنگ پنوماتیک لوله انعطاف‌پذیری است که هوای فشرده را به شیر و جک می‌رساند و خودش کمپرسور، شیر یا جک نیست. هوا را تولید نمی‌کند و فقط بین بخش‌های مدار حمل می‌کند. برای تخلیه صدا و برای روغن هیدرولیک ساخته نشده است.

شیلنگ پنوماتیک را با چه قطعه‌ای نباید عوض کرد؟

آن را به‌جای شیلنگ هیدرولیک، لوله فولادی یا سایلنسر نگذارید. هیدرولیک برای روغن و اتصال سرشیلنگی است، لوله فولادی مسیر صلب است، و سایلنسر فقط روی دهانه تخلیه می‌نشیند. تغذیه جک را هم نباید باز رها کرد.

برای انتخاب شیلنگ کدام عدد صفحه محصول مهم است؟

قطر بیرونی باید با عدد فیتینگ یکی باشد. در نمونه‌های بازبینی‌شده، تی‌ای‌سی سایز ۴ قطر بیرونی ۴ و قطر داخلی ۲٫۵ میلی‌متر دارد و شیلنگ نرم فستو سایز ۶ قطر بیرونی ۶ میلی‌متر با ضخامت دیواره ۱ میلی‌متر ثبت شده است. فشار یا جنس را فقط وقتی بپذیرید که روی همان کالا چاپ شده باشد.

پورت باز بهتر است یا شیلنگ؟

برای دهانه تغذیه، پورت باز یعنی هدررفت باد و نرسیدن فشار به جک، پس شیلنگ یا لوله مناسب لازم است. برای دهانه تخلیه، مسیر باید باز بماند ولی حفاظت صدا و گرد با سایلنسر است، نه با کور کردن پورت. شیلنگ تأمین جای سایلنسر را نمی‌گیرد.