گیج دما چیست و چطور انتخاب شود؟

گیج دما یک دماسنج عقربه‌ای محلی است که دما را با چشم روی صفحه می‌خوانید؛ ترموکوپل نیست، حسگر PT100 نیست و ترانسمیتر دما هم نیست. اگر کنار لوله فقط یک عدد برای اپراتور لازم است، همین قطعه جواب می‌دهد. اگر تابلو باید میلی‌ولت، اهم یا حلقه جریان بگیرد، عقربه آن سیگنال را نمی‌سازد.

مشکل از اسم شروع می‌شود. یکی پروب سیمی می‌خرد و انتظار صفحه گرد دارد. یکی صفحه گرد می‌خرد و انتظار ۴ تا ۲۰ میلی‌آمپر روی PLC دارد. خانواده حسگر در سنسور دما چیست و چطور انتخاب شود؟ آمده، فرق اتصال گرم با PT100 در ترموکوپل چیست و چه فرقی با PT100 دارد؟، و ساخت سیگنال استاندارد در ترانسمیتر دما چیست و چطور انتخاب شود؟. این صفحه فقط نمایش محلی را باز می‌کند.

گیج دما چیست و چرا جای حسگر را نمی‌گیرد؟

گیج دما تغییر دما را به حرکت عقربه روی صفحه مدرج تبدیل می‌کند. خواندن کار چشم است و برق، کارت ورودی و سیم جبران در این مسیر نیست. کنار مخزن یا روی خطی که اپراتور رد می‌شود هنوز به کار می‌آید، حتی اگر همان فرآیند در تابلو هم اندازه گرفته شود.

ترموکوپل میلی‌ولت می‌سازد، PT100 مقاومت را عوض می‌کند و ترانسمیتر سیگنالی مثل ۴ تا ۲۰ میلی‌آمپر می‌سازد. هیچ‌کدام صفحه گرد با دنباله فلزی نیستند. اگر نقشه هم نمایش محلی خواسته و هم ارسال به PLC، دو قلم لازم است. مدل‌های پایین ردیف خروجی الکتریکی ندارند و به ورودی آنالوگ بسته نمی‌شوند.

عکس، گیج دما برند نووا فیما (NUOVA FIMA) مدل TB8 با عنوان رنج ۰ تا ۱۰۰ درجه سانتی‌گراد است. جدول همان صفحه رنج را «۰ الی ۱۰۰ درجه سانتیگراد»، سایز صفحه را ۱۰ سانتی‌متر، اتصال را تلسکوپی Every Angle، رزوه را ۱/۲ اینچ نری، مهره را قابل تنظیم، قطر دنباله را ۶ میلی‌متر، طول دنباله را ۱۲۵ میلی‌متر، آلیاژ را استنلس استیل و مکانیزم را بیمتال نوشته است. وزن ۰٫۵ کیلوگرم و ابعاد ۲۰ در ۱۰ در ۱۰ سانتی‌متر هم همان‌جاست. این رقم‌ها مال همین فهرست است، نه قانون همه گیج‌های بازار.

عقربه بیمتال چطور دما را نشان می‌دهد؟

در بیمتال دو فلز با انبساط متفاوت به هم چسبیده‌اند و با گرما نوار خم می‌شود. جابه‌جایی کوتاه را با شکل فنری یا حلزونی به چرخش عقربه تبدیل می‌کنند. ضریب و ضخامت را سازنده حساب کرده و خریدار روی صفحه نمی‌بیند. متن همین خانواده می‌گوید محدوده عملکرد دماسنج بیمتال از ۵۰− تا ۶۰۰+ درجه سانتی‌گراد است و برای کاربردها متغیر است. این سقف صفحه کالای داخل سبد نیست. اپراتور همان رنج عنوان و، اگر باشد، ردیف رنج دما را می‌خواند.

همان متن ضعف‌ها را شمرده است: دقت محدود، مناسب نمایش یا سوئیچینگ ساده، اندازه‌گیری فقط محلی، و به‌هم‌خوردن کالیبره با شوک و هیسترزیس. درصد خطا برای مدل‌های بازشده نوشته نشده. آمده گیج دما طبق EN 13190 کلاس ۱ یا ۲ دارد، ولی جدول این مدل‌ها کلاس همان دستگاه را ندارد. کلاس را از جمله عمومی برندارید. عقربه باید نرم و بدون پرش حرکت کند. ضربه و لرزش شدید را خود متن عامل خارج شدن از کالیبره دانسته است.

گیج گازی با کاپیلاری کی به‌جای بیمتال می‌آید؟

وقتی صفحه باید دور از نقطه داغ باشد، دنباله کوتاه سر لوله کافی نیست. در همین دسته، گیج دما برند ویکا (WIKA) مدل F73.100 با بازه ۰ تا ۱۰۰ درجه سانتی‌گراد کاپیلاری است. جدول، رنج را «۰-۱۰۰ درجه سانتی‌گراد»، سایز صفحه را ۱۰۰ میلی‌متر، نوع استم را کاپیلاری، سایز استم را 200X8 mm، متریال صفحه و استم را استیل ۳۱۶، اتصال را ۱/۲ اینچ رزوه‌ای نری و ابعاد را ۱۱ در ۱۱ در ۶ سانتی‌متر نوشته است.

توضیح صفحه این مدل را دماسنج گازی می‌نامد و کاربرد را نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد و سیمان می‌گوید. متن از تکنولوژی عدم تماس سیال با ترمومتر حرف می‌زند. صفت «بسیار دقیق» درصد ندارد. فرق با TB8 همین است: یکی بیمتال با دنباله مستقیم و Every Angle، دیگری گازی با صفحه جدا از حسگر. هر دو را با چشم می‌خوانید.

عکس بالا همان ویکا F73.100 است: صفحه، براکت، لوله انعطاف‌پذیر و حسگر رزوه‌ای جدا، نه ترموکوپل و نه غلاف PT100. کاپیلاری را کوتاه نکنید؛ سایز استم در جدول 200X8 mm است. اگر صفحه و نقطه سنجش کنار هم‌اند، بیمتال مستقیم ساده‌تر است.

رنج صفحه و طول دنباله را از کدام ردیف بخوانیم؟

دمای عادی و دمایی که فرآیند به آن می‌رسد را با بازه چاپ‌شده همان مدل مقایسه کنید. ماندن عقربه ته صفحه یا نزدیک صفر، تفکیک چشم را کم می‌کند. این کالاها درصد «بهترین ناحیه» نداده‌اند و پیک نباید بیرون صفحه برود.

جدول TB8 رنج ۰ تا ۱۰۰ طول دنباله را ۱۲۵ میلی‌متر نوشته است. مدل رنج ۰ الی ۱۵۰ درجه طول دنباله ۱۱۰ میلی‌متر، صفحه ۱۰ سانتی‌متر، قطر ۶ میلی‌متر، اتصال ۱/۲ اینچ نری و مکانیزم بیمتال دارد. دو فهرست با عنوان رنج ۰ تا ۲۰۰ هست. در یکی طول دنباله ۱۰۰ میلی‌متر است و ردیف جدا به نام رنج دما در جدول نبود؛ رنج را عنوان صفحه گفته است. در دیگری عنوان باز هم ۰ تا ۲۰۰ است و طول دنباله ۱۱۰ میلی‌متر. رنج ۰ تا ۳۰۰ هم دو فهرست دارد: طول ۲۰۰ میلی‌متر و طول ۱۴۰ میلی‌متر، هر دو با ردیف «۰ الی ۳۰۰ درجه سانتیگراد». صفحه این مدل‌ها ۱۰ سانتی‌متر و قطر دنباله ۶ میلی‌متر است.

رنج یکسان دنباله یکسان نیست. اختلاف ۱۰۰ با ۱۱۰ میلی‌متر و اختلاف ۱۴۰ با ۲۰۰ میلی‌متر برای بوش کوتاه تعیین‌کننده است. حداقل غوطه‌وری در جدول‌ها نیامده است. بوش کوتاه‌تر از دنباله چاپ‌شده مدل بلند را جا نمی‌دهد، و چسباندن حسگر به پوسته لوله دمای دیواره را نشان می‌دهد نه سیال را. اتصال این نووا فیماها Every Angle با مهره قابل تنظیم است و رزوه همه‌شان ۱/۲ اینچ نری است. متن عمومی مادگی و فلنج را هم شمرده، ولی سبد همان ردیف جدول است.

عکس، گیج دما برند نووا فیما مدل TB8 با عنوان رنج ۰ تا ۲۰۰ درجه سانتی‌گراد است؛ همان فهرستی که طول دنباله را ۱۰۰ میلی‌متر، قطر را ۶ میلی‌متر، صفحه را ۱۰ سانتی‌متر و مکانیزم را بیمتال نوشته است. مدرج تا ۲۰۰ دیده می‌شود. این فایل مدل ۰ تا ۱۰۰ یا ۰ تا ۳۰۰ نیست. آلیاژ جدول استنلس استیل است و باید با سیال بخواند؛ متن کالا همین را می‌گوید، بدون فهرست آلیاژ جدا برای هر سیال.

گیج عقربه‌ای با ترموکوپل و ترانسمیتر چه فرقی دارد؟

ستون وسط ترموکوپل است نه PT100. PT100 مقاومت است و در دو راهنمای جدا آمده است. هیچ خانه‌ای دقت درصدی یا سقف دمای نوعی نساخته، چون آن رقم روی برگه همان پروب است.

گیج با چرخاندن یک پیچ، رنج ۴ تا ۲۰ نمی‌شود و ترانسمیتر هم دماسنج عقربه‌ای نیست. اگر هر دو لازم است، محل عقربه و محل پروب را جدا بگذارید. اختلاف کوچک دو خوانش، تا وقتی کلاس و عمق غوطه‌وری یکی نشده، به‌تنهایی خرابی نیست و اندازه‌اش را این متن عدد نمی‌کند.

نصب محلی کجا جواب می‌دهد و کجا نه؟

گیج برای جایی است که کسی بدون تابلو دما را ببیند. اگر نقطه لرزش یا ضربه دارد، متن بیمتال را در برابر شوک آسیب‌پذیر دانسته است. صفحه را از ارتعاش جدا کنید، یا اگر جدول مدل کاپیلاری با فاصله می‌خواند صفحه را آرام‌تر بگذارید. کاپیلاری جایگزین دنباله بریده‌شده بیمتال نیست.

توضیح کالا می‌گوید با ترموول می‌توان بیمتال را بدون باز کردن لوله یا تانک بیرون آورد. فهرست‌های بازشده ترموول همراه ندارند. قطر ۶ میلی‌متر و رزوه ۱/۲ اینچ باید با غلاف موجود بخواند. شکل حلزونی را متن برای بعضی دماسنج‌های همراه ترموول گفته و عکس این مدل‌های مستقیم دنباله صاف است. Every Angle را رو به اپراتور تنظیم کنید و آچار را روی قاب نگذارید.

عقربه آلارم نمی‌فرستد و شیر را نمی‌بندد. اگر انحراف باید خودش اقدام کند، مسیر الکتریکی جدا لازم است. آن را با راهنمای ترانسمیتر ببندید و گیج را، اگر دید محلی هنوز لازم است، کنارش نگه دارید نه به‌جایش.

قبل از خرید، عکس را با جدول همان کالا یکی کنیم؟

عکس صفحه گرد را نشان می‌دهد، ولی چند مدل بدنه شبیه و مدرج متفاوت دارند. عنوان را با درجه‌های روی شیشه مقایسه کنید و اگر نخواند رنج را از جدول یا عنوان بردارید. وزن ۰٫۵ کیلوگرم و ابعاد ۲۰ در ۱۰ در ۱۰ سانتی‌متر مال TB8 است نه ویکا. ابعاد ویکا ۱۱ در ۱۱ در ۶ سانتی‌متر و استمش 200X8 mm است و مکانیزم بیمتال برای آن نوشته نشده.

کلاس و میلی‌متر را فقط از ردیف همان کد بردارید. پرسش را با رنج، طول دنباله، و نیاز به سیگنال یا فقط نمایش محلی ببندید. فارس کنترل در شیراز، بلوار امیرکبیر، خیابان صفایی شمالی است و تلفن ۰۷۱۳۸۲۰۸۱۷۶. موجودی عقربه‌ای در دسته گیج دما است. اگر خط به میلی‌ولت یا حلقه جریان نیاز دارد، به راهنمای ترموکوپل و ترانسمیتر برگردید.

پرسش‌های کوتاه

گیج دما همان ترموکوپل است؟

نه. گیج دما دماسنج عقربه‌ای است و دما را روی صفحه محلی نشان می‌دهد. ترموکوپل حسگر الکتریکی است و خودش میلی‌ولت می‌سازد. اسم یکی را روی دیگری نگذارید.

خروجی گیج عقربه‌ای ۴ تا ۲۰ میلی‌آمپر است؟

نه. خروجی این گیج حرکت عقربه است. سیگنال ۴ تا ۲۰ میلی‌آمپر را ترانسمیتر دما می‌سازد، یا کارت ورودی که خودش حسگر را بخواند. مدل‌های عقربه‌ای این صفحه چنین خروجی‌ای در جدول ندارند.

طول دنباله را از روی رنج صفحه حدس بزنیم؟

نه. در همین دسته دو فهرست با عنوان ۰ تا ۲۰۰ درجه دنباله‌های ۱۰۰ و ۱۱۰ میلی‌متر دارند و دو فهرست ۰ تا ۳۰۰ درجه دنباله‌های ۱۴۰ و ۲۰۰ میلی‌متر. طول را از ردیف همان کالا بخوانید.

برای دیدن دما کنار لوله، گیج کافی است؟

اگر فقط یک نفر باید همان‌جا دما را ببیند، گیج عقربه‌ای برای همین کار است. اگر تابلو باید ثبت کند، آلارم بدهد یا کنترل کند، گیج جای ترموکوپل و ترانسمیتر را نمی‌گیرد و آن مسیر جدا لازم است.