- شیراز، بلوار امیرکبیر، خیابان صفایی شمالی (قالیشویی) نبش کوچه 5
- info@farscontrol.com
- 07138208176
شیر توپی چیست و چطور انتخاب شود؟ این پرسش وقتی مهم است که بخواهید یک خط را کامل ببندید، نه اینکه دبی را روی درصد میانی نگه دارید. شیر توپی یا بال ولو یک شیر ربعگرد است. گوی سوراخدار داخل بدنه با حدود نود درجه چرخش، یا در امتداد لوله قرار می‌گیرد و مسیر را باز میکند، یا عمود میشود و راه را می‌بندد. این هندسه برای قطع و وصل در آب، هوا، گاز و بسیاری از سیال‌های فرآیندی به کار میرود. انتخاب یعنی بدانید شیر چه کاری را نباید بکند، فول بور با ردوس بور چه فرقی دارد، و دسته کجا کافی است و عملگر کجا لازم میشود.
عکس بالا نمونه واقعی شیر توپی سه‌تکه LVF در فارس کنترل است. روی بدنه حک A105 و کلاس ۸۰۰ دیده میشود. صفحه همین کالا بدنه فولاد A105، اتصال ساکتی، عملکرد دستی و سایز یک اینچ را نوشته است. این عکس موجودی همان کالاست، نه الگوی کلاس‌های دیگر.
دسته شیر توپینمونه LVF یک اینچ
در حالت باز مسیر تقریباً مستقیم است و اگر گذر کامل باشد افت کم می‌ماند. در حالت بسته، آب‌بندی به تماس گوی با سیت بستگی دارد. سیت نرم، از جمله RPTFE برگه نمونه‌های فعلی، فقط در پنجره دمایی خودش معنی دارد و آن حد را نباید حدس زد. دسته نشانگر هم هست: در بیشتر طرح‌ها اهرم هم‌راستا با لوله یعنی باز و اهرم عمود یعنی بسته. پیش از نصب، توقف مکانیکی را امتحان کنید.
اجزای اصلی بدنه، گوی، ساقه، سیت و دسته یا عملگرند. ساقه نباید با فشار داخل به بیرون پرتاب شود. بدنه یک‌تکه معمولاً باز نمی‌شود و دوتکه را باید از خط جدا کرد. سه‌تکه، که هر سه نمونه این صفحه از آن‌اند، اغلب اجازه می‌دهد بخش میانی بدون کندن دو سر از لوله بازدید شود، ولی نه روی خط تحت فشار. یک شیر توپی فقط یک مانع جداسازی است. جهت مجاز را از فلش بدنه بخوانید.
شیر توپی استاندارد شیر کنترل نیست. کار آن صفر و صد است. دسته نیمه‌باز، لبه سوراخ گوی را مثل روزنه تیز جلوی جریان می‌گذارد. سرعت بالا میرود، سیت نرم ساییده میشود و دبی پایدار نمی‌ماند. منحنی تنظیم و نشستن روی درصد میانی مال شیر کنترل است. گوی وی‌شکل در صنعت برای بعضی تنظیم‌ها ساخته میشود، ولی تجهیز جداگانه‌ای است و مدل‌های دسته‌دار این فروشگاه برای آن کار عرضه نشده‌اند. اگر باید دبی یا فشار روی نقطه تنظیم بماند، شیر کنترل همان سرویس را بخواهید.
شیر توپی شیر برقی هم نیست. شیر برقی با بوبین و نیروی الکترومغناطیس کار میکند و معمولاً مسیر کوچک هوا، آب یا گاز تمیز را عوض میکند. شیر توپی مکانیزم ربعگرد دارد. عملگر برقی ربعگرد هم شیر برقی نمی‌سازد. فقط همان گوی را نود درجه می‌چرخاند و شیر قطع و وصل می‌ماند. جزئیات بوبین، فشار حداقل و حالت عادی‌باز یا عادی‌بسته را در راهنمای شیر برقی چیست و انتخاب درست آن در خط صنعتی ببینید و این دو نام را در یک ردیف خرید قاطی نکنید.
موجودی شیر توپیتفاوت با شیر برقی
این تفاوت به قطر سوراخ گوی برمی‌گردد، نه به کلاس فشار. در فول بور گذر نزدیک به قطر داخلی لوله است، افت کمتر است و اگر پیگ در کار باشد خود شیر گلوگاه نمی‌سازد، به شرطی که بقیه خط هم تنگ نباشد. در ردوس بور سوراخ کوچک‌تر است و بدنه جمع‌وجورتر میشود. برای خیلی از قطع و وصل‌ها افت اضافه قابل قبول است، ولی در گاز کم‌فشار یا مکش ممکن است دردسر شود. هیچکدام برتری مطلق ندارند و بور را از برگه سازنده بخواهید، نه از روی عکس.
| معیار | فول بور | ردوس بور |
|---|---|---|
| قطر سوراخ گوی | نزدیک به قطر داخلی لوله | کوچک‌تر از لوله |
| افت فشار در حالت باز | کمتر | بیشتر |
| عبور پیگ یا تمیزکننده | اگر بقیه خط تنگ نباشد معمولاً ممکن است | معمولاً گلوگاه میسازد |
| ابعاد بدنه در سایز برابر | معمولاً بزرگ‌تر | جمع‌وجورتر |
| انتخاب نوعی | حداقل افت، مکش، عبور ابزار داخلی | قطع و وصل وقتی افت اضافه پذیرفته است |
جدول کیفی است و جای محاسبه افت خط را نمی‌گیرد. فول بور بودن کلاس ساخت را تعیین نمیکند. دو شیر با یک کلاس می‌توانند بور متفاوت داشته باشند. هر عدد کلاس را فقط از حک بدنه و صفحه همان کالا بردارید و کلاس تازه‌ای نسازید.
اگر دسترسی ایمن هست، گشتاور در حد دست است و قطع و وصل کم تکرار میشود، دسته دستی کافی است. هر سه عکس این صفحه عملکرد دستی دارند: LVF یک اینچ با بدنه A105، ممیت نیم اینچ با استیل ۳۱۶، و OMB سه‌چهارم اینچ با A105. هر سه ساکتی، سه‌تکه و کلاس ۸۰۰ معرفی شده‌اند و سیت RPTFE و ساقه استیل ۳۱۶ دارند. این شناسنامه همین سه کالاست. کلاس ۸۰۰ را روی کالای دیگر کپی نکنید.
بستن سریع روی خط مایع بلند می‌تواند ضربه قوچ بسازد و گیربکس این چرخش را کندتر میکند. عملگر وقتی لازم است که فرمان از راه دور، قطع اضطراری یا تکرار زیاد مطرح باشد. عملگر بادی می‌تواند دوطرفه یا فنربرگشت باشد و عملگر برقی همان نود درجه را طی میکند. در هر دو حالت شیر هنوز قطع و وصل است. اگر با قطع انرژی باید به وضع مشخصی برود، جهت فنر را جدا بنویسید. از عکس شیر دسته‌دار این وضعیت معلوم نمی‌شود.
عکس دوم شیر توپی OMB است و با عکس LVF یکی نیست. بدنه فورج و دسته آبی در نما معلوم است. سایز سه‌چهارم اینچ، کلاس ۸۰۰ و بدنه A105 را از صفحه همین کالا بخوانید، نه از قیاس با شیر کناری.
سیال را با یک کلمه رها نکنید. خورندگی، ذره جامد و احتمال دوفازی شدن مهم است. ذره زبر سیت نرم را خط می‌اندازد. A105 برای بسیاری از سیال‌های غیرخورنده رایج است و استیل ۳۱۶ وقتی خوردگی مطرح است جدی‌تر میشود. هیچکدام جای جدول سازگاری شیمیایی را نمی‌گیرد. نمونه‌های این متن ساکتی‌اند و برای جوش ساکت ساخته شده‌اند، نه برای بستن مستقیم روی فلنج. کلاس فلنج را با کلاس بدنه یکی نگیرید. فضای چرخش دسته را هم بسنجید تا کنار دیوار یا زیر عایق، اهرم نیمه‌کاره نماند.
گوی شناور با فشار سیال به سیت پایین‌دست فشرده میشود و در فشار کم تا متوسط قطع و وصل خوبی می‌دهد. با بالا رفتن سایز و فشار، گشتاور زیاد میشود. گوی ترونیون روی محور جدا تکیه دارد و گشتاور در فشار بالاتر قابل مدیریت‌تر است. مرز این دو عدد ثابتی نیست و سازنده با جدول گشتاور همان سری جواب می‌دهد. فقط کلاسی را بپذیرید که مدارک پروژه و برگه همان کالا گفته‌اند.
شیر سه‌راهه راه L یا T دارد و جریان را بین سه دهانه انتخاب یا تقسیم میکند. الگوی L معمولاً می‌تواند یک مسیر را ببندد. بسیاری از طرح‌های T وضعیت بسته کامل ندارند. پیش از سفارش، وضعیت دسته را با دهانه‌ها روی کاغذ تطبیق دهید. توضیح بیشتر در دسته شیر توپی سه‌طرفه است. برای ایزوله یک خط مستقیم، شیر دوطرفه کافی است. خانواده بزرگ‌تر شیرها هم در شیرهای صنعتی معرفی شده، ولی خرید را از صفحه کالا نهایی کنید.
عکس سوم نمونه ممیت است. بدنه استیل و دسته فلزی با دو عکس قبلی فرق دارد. برگه کالا سایز نیم اینچ، استیل ۳۱۶، سیت RPTFE، اتصال ساکتی، عملکرد دستی و کلاس ۸۰۰ را فهرست کرده است. مشخصات را روی صفحه شیر توپی ممیت با سیال و اتصال خط خودتان مقایسه کنید.
اگر خط باید کندانس را خارج کند و بخار را نگه دارد، شیر توپی جای تله بخار نیست. تله مایع را بیرون می‌دهد و بخار زنده را نگه می‌دارد. شیر توپی فقط با چرخش دسته کامل باز یا کامل بسته میشود. باز ماندنش بخار را هدر می‌دهد و بسته ماندنش کندانس را جمع میکند. نوع تله و اختلاف فشار را در مقاله تله بخار چیست و چطور انتخاب شود ببینید. شیر توپی آنجا فقط ایزوله قبل و بعد از تله است.
اگر هدف دانستن مقدار جریان است، از صدای عبور سیال دبی نسازید. فلومتر به نوع سیال، محدوده اندازه و اغلب طول مستقیم نصب حساس است. شیر توپی این کار را نمیکند. انتخاب جداگانه در راهنمای فلومتر چیست و چطور انتخاب شود آمده است. این قطعه‌ها می‌توانند کنار هم باشند، به شرطی که نقش هرکدام در نقشه جدا باشد.
اول وظیفه را بنویسید. اگر چیزی جز قطع و وصل کامل است، شیر توپی معمولی را خط بزنید. اگر ایزوله است، سیال، دما، فشار و کلاس مجاز مدارک را ردیف کنید و فقط کلاسی را بپذیرید که روی همان کالا حک شده است. فول بور یا ردوس بور را با افت مجاز مشخص کنید، اتصال و متریال را با خط یکی کنید و محرک را دستی، گیربکس یا عملگر تعیین کنید. سه نمونه دستی سه‌تکه ساکتی کلاس ۸۰۰ موجودی واقعی‌اند، نه فهرست کلاس‌های دیگر.
خرید و بررسی شیر توپیشیرهای صنعتیتماس با فارس کنترل
خیر. شیر توپی استاندارد شیر قطع و وصل است و برای باز یا بسته کردن کامل مسیر ساخته میشود، نه برای نگه داشتن جریان روی یک درصد میانی. نشستن طولانی در حالت نیمه‌باز سیت را می‌ساید و تنظیم پایداری نمی‌دهد. اگر خط به کنترل پیوسته دبی نیاز دارد، باید شیر کنترل مناسب همان سرویس انتخاب شود.
هیچکدام برای همه خطها بهتر نیست. فول بور قطر گذر نزدیک به قطر داخلی لوله دارد، افت فشارش کمتر است و در خطهایی که پیگ یا تمیزکاری داخلی میخواهند منطقیتر است. ردوس بور گذر کوچکتری دارد، بدنه جمعوجورتری میسازد و برای قطع و وصل ساده، اگر افت فشار اضافی دردسرساز نباشد، کافی است. انتخاب را با دبی، افت مجاز و فضای نصب بسنجید، نه با یک قاعده ثابت.
اگر شیر کم باز و بسته میشود، اپراتور به آن دسترسی دارد و گشتاور در حد اهرم است، دسته دستی کافی است. وقتی فرمان از راه دور، قطع اضطراری، تکرار زیاد یا سایز و گشتاور بالا لازم باشد، گیربکس یا اکچویتور بادی یا برقی روی همان شیر قطع و وصل معنا پیدا میکند. اکچویتور شیر توپی را به شیر کنترل یا شیر برقی تبدیل نمیکند.
نه. شیر برقی با بوبین و نیروی الکترومغناطیس مسیر را عوض میکند و معمولاً برای فرمان سریع روی هوا، آب یا گاز در سایزهای محدود به کار میرود. شیر توپی با چرخش یک گوی سوراخدار کار میکند و قطع و وصل مکانیکی ربعگرد است. این دو قطعه را بهجای هم نگذارید.
