کنتاکتور چیست و چطور انتخاب شود؟

کنتاکتور چیست و چطور انتخاب شود؟ وقتی موتور پمپ، فن یا همزن باید از دور فرمان بگیرد، یا هیتر برقی با یک سیگنال روشن و خاموش شود، جواب کنتاکتور است. کنتاکتور کلید قدرت فرمان‌پذیر است. بوبین با ولتاژ مدار فرمان تحریک می‌شود و کنتاکت‌های قدرت بار موتور یا هیتر را وصل یا قطع می‌کنند. اگر ولتاژ بوبین با فرمان تابلو یکی نباشد، یا جذب نمی‌کند یا بوبین داغ می‌شود. کنتاکتور کلید اتوماتیک نیست و رله جریان سطح سیگنال هم نیست. در این راهنما فقط عددی می‌آید که روی صفحه محصول واقعی فارس کنترل چاپ شده است.

دسته کنتاکتور و تجهیزات اشنایدر

کنتاکتور چیست و بار موتور یا هیتر را چطور قطع و وصل می‌کند؟

کنتاکتور یک کلید الکترومغناطیسی است. داخل آن بوبین، هسته متحرک و کنتاکت قدرت قرار دارد. با رسیدن ولتاژ درست به دو سر بوبین، هسته جذب می‌شود و کنتاکت قدرت بسته می‌شود. با برداشتن فرمان، فنر مسیر را باز می‌کند و بار بی‌برق می‌شود. اپراتور یا کنترلر فقط مدار فرمان را می‌بندد و جریان اصلی موتور از کنتاکت کوچک فرمان رد نمی‌شود.

روی صفحه محصول کنتاکتور سه فاز اشنایدر در فارس کنترل نوشته شده این کالا از سری TeSys است و برای کنترل موتور و بار اهمی به کار می‌رود. همان متن می‌گوید کنتاکتور سه پل است، سه کنتاکت نرمال باز قدرت دارد و ترکیب کنتاکت کمکی آن 1NO+1NC است. سه پل یعنی سه مسیر برای سه فاز. نرمال باز یعنی تا قبل از تحریک بوبین، مسیر قدرت باز است و موتور نمی‌چرخد.

روی تصویر محصول، ترمینال‌های 1L1 و 3L2 و 5L3 ورودی قدرت و 2T1 و 4T2 و 6T3 خروجی به سمت بارند. 13 و 14 کنتاکت کمکی باز، 21 و 22 کنتاکت کمکی بسته، و A1 و A2 تغذیه بوبین است. صفحه محصول هم می‌گوید محل همین ترمینال‌ها در تصویر سری D آمده است. این برچسب‌ها نقشه کامل سیم‌کشی نیستند، اما قدرت را از فرمان جدا نشان می‌دهند.

چرا کنتاکتور کلید اتوماتیک یا رله سیگنال نیست؟

کلید اتوماتیک و فیوز برای قطع خطا ساخته شده‌اند. اتصال کوتاه و اضافه بار شدید باید با وسیله حفاظتی قطع شود. کنتاکتور حسگر جریان اتصال کوتاه و منحنی قطع حفاظتی ندارد. اگر فقط کنتاکتور سر راه موتور باشد و حفاظت اتصال کوتاه حذف شود، در خطا ممکن است کنتاکت جوش بخورد و موتور بی‌حفاظ بماند. جای کلید یا فیوز بالادست، و برای موتور جای رله اضافه‌بار، خالی نمی‌ماند.

رله سیگنال هم کار دیگری می‌کند. رله اینترفیس یا رله کارت PLC برای جریان خیلی کوچک مدار فرمان و برای جدا کردن سیگنال ساخته شده است. کنتاکت قدرت کنتاکتور برای آن سطح جریان طراحی نشده و استفاده از پل اصلی به جای رله سیگنال هم اندازه غلط است و هم منطق غلط. ممکن است کنتاکت کمکی کنتاکتور یک چراغ یا یک ورودی PLC را خبر کند که موتور وصل شده، اما خود بار موتور را همان پل قدرت قطع و وصل می‌کند. اگر در تابلو فقط یک سیگنال ۲۴ ولت چند میلی‌آمپر دارید و هیچ موتور یا هیتری در کار نیست، کنتاکتور قدرت خرید درستی نیست.

ولتاژ بوبین چرا باید عین ولتاژ فرمان باشد؟

بوبین فقط با ولتاژی کار درست می‌کند که برایش ساخته شده است. اگر فرمان تابلو ۲۲۰ ولت است، بوبین باید برای همان فرمان باشد. اگر فرمان ۲۴ ولت مستقیم یا ۱۱۰ ولت است، بوبین ۲۲۰ ولت جذب مطمئن ندارد و برعکس، وصل کردن فرمان بالاتر از ولتاژ بوبین آن را داغ می‌کند. عبارت «حدود همان ولتاژ» اینجا قابل قبول نیست. تطبیق باید صریح باشد: ولتاژ دو سر A1 و A2 با ولتاژ نامی بوبین یکی باشد.

روی هر چهار فهرست کنتاکتور اشنایدر فارس کنترل، فیلد بوبین عبارت «220 الی 380 ولت» را چاپ کرده است. متن معرفی همان صفحه‌ها جداگانه می‌گوید کنتاکتور ولتاژ 220 ولت را دارد. این دو جمله یکی نیستند. کد فهرست‌های عنوان 12 آمپر LC1D12M7 است و کد فهرست عنوان 9 آمپر LC1D09M7 است. ولتاژ را با پلاک بوبین و با ولتاژ واقعی فرمان بسنجید، نه با این فرض که همه بوبین‌ها 220 هستند.

کنتاکتور ۱۲ آمپر LC1D12M7فهرست دوم همان کد ۱۲ آمپر

جریان نامی را از کدام خط صفحه محصول بخوانیم؟

جریان نامی همان عددی است که فروشنده در مشخصات نوشته، به اضافه عددی که در عنوان آمده است. این دو باید با هم بخوانند. سه صفحه با عنوان «کنتاکتور سه فاز اشنایدر 12 آمپر» کد LC1D12M7 دارند و در مشخصات هر سه، جریان نامی 12 آمپر درج شده است. عنوان و فیلد جریان در این سه فهرست با هم سازگارند. تفاوتشان نشانی صفحه است، نه یک آمپر دیگر.

یک صفحه دیگر عنوان «کنتاکتور سه فاز اشنایدر ۹ آمپر» دارد و کد فنی آن LC1D09M7 است. در همان صفحه، فیلد جریان نامی عدد ۱۲ آمپر را نشان می‌دهد. یعنی عنوان ۹ آمپر می‌گوید و جدول ۱۲ آمپر. این اختلاف روی خود سایت است و از بیرون به کالا نسبت داده نشده است. تا وقتی پلاک فیزیکی یا پیش‌فاکتور این اختلاف را روشن کند، نباید فرض کرد جریان واقعی حتما ۹ است یا حتما ۱۲ است. هر دو عدد روی همان صفحه چاپ شده‌اند و هر دو را باید به فروشنده یادآوری کرد.

خارج از 12 آمپر مشخصات و 9 آمپر عنوان همان یک صفحه، آمپر دیگری روی این کنتاکتورها چاپ نشده است. جریان موتور را از پلاک موتور و جریان هیتر را از توان و ولتاژ همان هیتر بخوانید و با عدد چاپ‌شده مقایسه کنید. اگر بار از آن عدد گذشته، مدل را بزرگ فرض نکنید.

برای موتور و برای هیتر مسیر انتخاب چه فرقی دارد؟

هیتر و المنت بار اهمی‌اند. ضربه راه‌اندازی موتور را ندارند، اما مدت روشن بودن طولانی است و تابلو را گرم می‌کند. اگر چند هیتر همزمان قطع و وصل می‌شوند، جریان‌ها را جمع کنید و با جریان نامی چاپ‌شده بسنجید. کنتاکتور با عنوان 12 آمپر را برای جمع جریانی که از این عدد گذشته کوچک نگیرید. متن محصول ضریب راه‌اندازی موتور را عدد نداده است. اگر استارت زیر بار سنگین یا پشت‌سرهم است، همان شرایط را با کد LC1D12M7 یا LC1D09M7 از فروشنده بپرسید.

کنتاکت کمکی 1NO+1NC که در توضیحات هر دو کد آمده برای خبر وضعیت است، نه برای حمل جریان موتور. نرمال باز کمکی می‌تواند چراغ روشن بودن را بگیرد و نرمال بسته می‌تواند در یک قفل فرمان بنشیند. روی همین صفحه‌ها تعداد کمکی بیشتری نوشته نشده است. این فهرست‌ها سه فازند و سه کنتاکت قدرت دارند. بار تکفاز را بدون طرح طراح تابلو روی یک پل آن‌ها نبندید.

در خط صنعت کنتاکتور کنار چه تجهیزاتی می‌نشیند؟

راهنمای انتخاب سوئیچ فشار برای خط صنعتی در فارس کنترل اینجاست: سوئیچ فشار چیست و چطور باید برای خط صنعت انتخاب شود. اگر سوئیچ مستقیما به بوبین کنتاکتور سیم شود، ولتاژ عبوری از سوئیچ باید همان ولتاژ بوبین باشد. سوئیچی که فقط یک کنتاکت خشک دارد ولتاژ نمی‌سازد. منبع فرمان جدا است و سوئیچ فقط مسیر را می‌بندد.

اگر بخش بادی خط را جدا بررسی می‌کنید، مقاله جک پنوماتیک چیست و چطور انتخاب شود همان تفکیک را نشان می‌دهد. فرمان برقی یک شیر بادی هم بوبین خودش را دارد و ولتاژ آن بوبین الزاما با بوبین کنتاکتور یکی نیست. هر بوبین را با منبع فرمان خودش تطبیق دهید.

برای انتخاب شیر زاویه‌ای خط، مقاله انگل ولو چیست و چطور انتخاب شود را کنار همین راهنما بگذارید. اگر انگل ولو عملگر بادی دارد، برق کنتاکتور هیتر را با باد عملگر شیر عوض نکنید. هر کدام انرژی خودش را می‌خواهد و هر کدام در نقشه نشانه خودش را دارد.

بازگشت به دسته اشنایدر

چک‌لیست انتخاب قبل از تماس با فروشگاه چیست؟

قبل از تماس این‌ها را بنویسید: موتور است یا هیتر، جریان پلاک بار چند آمپر است، و ولتاژ فرمان چند ولت است. ولتاژ قدرت همان سه فاز ترمینال قدرت است و ولتاژ فرمان باید با بوبین یکی باشد. کد عنوان 12 آمپر روی سایت LC1D12M7 است و کد عنوان 9 آمپر LC1D09M7. اختلاف عنوان 9 آمپر با فیلد جریان نامی 12 آمپر را همان اول بگویید. جدا بپرسید حفاظت اتصال کوتاه و رله اضافه‌بار موتور در طرح هست یا نه، چون کنتاکتور جای آن‌ها نیست.

جمع‌بندی انتخاب کنتاکتور در فارس کنترل چیست؟

کنتاکتور را برای قطع و وصل موتور یا هیتر بخواهید، با بوبینی که ولتاژش عین مدار فرمان باشد و با جریان نامی‌ای که روی همان صفحه چاپ شده باشد. آن را به جای کلید اتوماتیک و به جای رله سیگنال نگذارید. سه فهرست LC1D12M7 عنوان و جریان نامی 12 آمپر دارند. فهرست LC1D09M7 عنوان 9 آمپر دارد و فیلد جریان نامی‌اش 12 آمپر چاپ شده است. بوبین همه این فهرست‌ها در مشخصات «220 الی 380 ولت» است و متن توضیحات از 220 ولت گفته است.

مشاهده دسته اشنایدرکنتاکتور ۱۲ آمپر، فهرست یککنتاکتور ۱۲ آمپر، فهرست دوکنتاکتور ۱۲ آمپر، فهرست سهکنتاکتور با عنوان ۹ آمپر LC1D09M7

پرسش‌های کوتاه

کنتاکتور همان فیوز یا کلید اتوماتیک است؟

نه. کنتاکتور وسیله قطع و وصل بار است و با تحریک بوبین، کنتاکت قدرت را می‌بندد یا باز می‌کند. کلید اتوماتیک برای حفاظت در برابر اتصال کوتاه و اضافه بار طراحی شده و کنتاکتور جای آن را نمی‌گیرد. در تابلو، هر کدام کار خودش را دارد و حذف حفاظت اتصال کوتاه به بهانه نصب کنتاکتور درست نیست.

آیا می‌شود به جای رله سیگنال از کنتاکتور استفاده کرد؟

کنتاکتور برای جریان بار موتور یا هیتر ساخته شده، نه برای جریان سطح سیگنال. کنتاکت کمکی روی بدنه می‌تواند یک خبر قطع و وصل به مدار فرمان بدهد، اما پل اصلی قدرت جای رله کارت PLC یا رله اینترفیس میلی‌آمپری را نمی‌گیرد. اگر فقط یک سیگنال ضعیف را می‌خواهید سوئیچ کنید، رله مناسب همان کار است نه کنتاکتور قدرت.

ولتاژ بوبین را باید با چه ولتاژی یکی کرد؟

ولتاژ بوبین باید با ولتاژ مدار فرمان یکی باشد؛ یعنی همان ولتاژی که قرار است به ترمینال بوبین برسد. روی صفحه محصول‌های کنتاکتور اشنایدر فارس کنترل، فیلد بوبین به صورت «220 الی 380 ولت» چاپ شده و متن توضیحات هم از ولتاژ 220 ولت حرف زده است. این دو عبارت را با ولتاژ واقعی فرمان تابلو مقایسه کنید و اگر یکی نیستند، همان مدل را سفارش ندهید.

چه عدد جریانی روی صفحه کنتاکتورهای اشنایدر این فروشگاه چاپ شده است؟

سه فهرست با عنوان «کنتاکتور سه فاز اشنایدر 12 آمپر» و کد LC1D12M7 در مشخصات، جریان نامی را 12 آمپر نوشته‌اند. فهرست «کنتاکتور سه فاز اشنایدر 9 آمپر» با کد LC1D09M7 در عنوان 9 آمپر دارد، ولی فیلد جریان نامی همان صفحه 12 آمپر چاپ شده است. عدد دیگری برای آمپر این کنتاکتورها روی این صفحه‌ها نیامده و قبل از خرید باید پلاک کالا با همین اعداد چک شود.